وبلاگ سینمایی

اگر در مکانی غریب، بدون زبان مشترک و بدون هیچ راه ارتباطی گرفتار شوید، چه خواهید کرد؟ ترمینال (The Terminal)، شاهکار استیون اسپیلبرگ با بازی تام هنکس، به همین موضوع می‌پردازد؛ اما با طعم شیرین امید و انسانیت. این فیلم نه تنها یک کمدی-درام دلنشین است، بلکه پنجره‌ای رو به تاب‌آوری روح انسان در برابر ناملایمات باز می‌کند. داستان یک زندگی غیرمعمول «ترمینال» ماجرای ویکتور ناوورسکی، شهروندی از کشوری خیالی به نام کراگوزیا را روایت می‌کند که با ورود به فرودگاه جان اف کندی نیویورک، متوجه می‌شود که کشورش دستخوش کودتا شده و دیگر وجود خارجی ندارد. او نه می‌تواند وارد خاک آمریکا شود و نه می‌تواند به کشورش بازگردد. بدین ترتیب، فرودگاه به خانۀ جدید او تبدیل می‌شود؛ خانه‌ای بدون سقف واقعی، اما با هزاران داستان و درس. الهام از واقعیت: داستان مهران کریمی ناصری شاید برایتان جالب باشد که بدانید داستان «ترمینال» کاملاً ساختۀ ذهن اسپیلبرگ نیست و […]

سینما هنری است که از ترکیب عناصر مختلفی مانند تصویر، صدا، حرکت و روایت شکل می‌گیرد. در این میان، میزانسن و دکوپاژ دو مفهوم بنیادین هستند که تأثیر مستقیمی بر نحوۀ روایت و تجربۀ بصری مخاطب دارند. در این مقاله، به شکلی مختصر به بررسی کلی این دو مفهوم و تأثیرشان بر زبان سینمایی می‌پردازیم. موشکافی هر مفهوم در مقالات جداگانه صورت خواهد گرفت. میزانسن: هنر چیدمان عناصر درون قاب میزانسن (Mise-en-scène) اصطلاحی فرانسوی به معنای چیدن صحنه است و به همۀ عناصری اشاره دارد که در مقابل دوربین قرار می‌گیرند. این مفهوم ریشه در تئاتر دارد و شامل موارد زیر می‌شود: میزانسن بیشتر به محتوای درون قاب مربوط است و کارگردان با استفاده از آن، حال و هوا، تم‌ها و روانشناسی شخصیت‌ها را منتقل می‌کند. دکوپاژ: طراحی پویای نماها و توالی تصاویر دکوپاژ (Découpage) نیز واژه‌ای فرانسوی است که به معنای برش یا تقسیم‌بندی است و به فرآیند برنامه‌ریزی نماها و تدوین پیش از فیلمبرداری اشاره دارد. برخلاف […]

12 مرد خشمگین بیش از آنکه یک داستان باشد، یک آزمایشگاه روانشناسی است؛ آزمایشگاهی که در آن خشم، پیش‌داوری و منطق، همچون مواد شیمیایی در بوتۀ آزمایش قرار می‌گیرند. تصور کنید یک روز داغ تابستانی. نه تیراندازی هست، نه تعقیب و گریز ماشین‌ها، نه قهرمانی با شنل پرنده؛ فقط یک اتاق کوچک، پر از دود سیگار و دوازده مرد که قرار است دربارۀ زندگی و مرگ یک نوجوان ۱۸ ساله تصمیم بگیرند. پسر متهم به قتل پدرش است و شواهد اولیه کوهی از مدارک علیه اوست. 11 نفر از این هیئت منصفه آماده‌اند تا او را گناهکار اعلام کنند و به خانه‌هایشان برگردند. اما یک نفر، هیئت منصفۀ شمارۀ 8 (با بازی درخشان هنری فوندا)، سکوت را می‌شکند و می‌گوید: “فکر می‌کنم باید کمی بیشتر صحبت کنیم.” و از همین‌جا، پرده از نمایشی عمیق و نفس‌گیر برداشته می‌شود.«برای من آسان نیست که فقط دستم را بالا ببرم و یک پسر […]

این مطلب در مورد سیگار نیست؛ در مورد سینماست! سیگارکشیدن، با آن حلقه‌های دود شناور و ژست‌های به ظاهر عمیق، سال‌هاست که در قاب سینما حضوری ماندگار داشته است. از قهرمانان تنها و دردمندِ فیلم‌های نوآر گرفته تا شخصیت‌های پیچیدۀ درام‌های ایرانی، سیگار به مثابۀ ابزاری برای خلق هویت، القای بحران یا صرفاً پرکردن خلأهای بصری استفاده شده است. اما آیا این، تنها یک انتخاب هنری است یا حامل پیام‌های پنهان اجتماعی؟ سیگار به مثابۀ ابزار بیانی در سینما سیگار کشیدن در فیلم‌ها و سریال‌ها فراتر از یک عمل ساده، می‌تواند حاوی لایه‌های معنایی عمیقی باشد. در طول تاریخ سینما، این عمل برای اهداف مختلفی به کار گرفته شده است: سیگار؛ اکت هنری یا عادت زائد؟ «وقتی نمی‌دانید یک شخصیت در صحنه چه‌کار کند، بگذارید سیگار روشن کند؛ این همیشه جواب می‌دهد.» این جمله که منسوب به فرانسوا تروفو کارگردان موج نوی فرانسه است، اگرچه شاید کنایه‌ای به نظر برسد، […]